| Otomatik yağlama sistemleri avantaj sağlıyor |
|
Groeneveld Türkiye Mümessili Mundes Makina Genel Müdürü Şehmus Mungan ile birlikte Daştan Madencilik firmasına ait İstanbul Ömerli’deki kum ve kil ocağını ziyaret ederek makina bakım sorumlusu Oktay Daştan’ın görüşlerini aldık.
Seramik hammaddeleri ve beton kumu üretimi konusunda faaliyet gösteren Daştan Madencilik, lastikli yükleyicilerinde yaklaşık 6 aydır Groeneveld otomatik yağlama sistemlerini kullanıyor.
Bakım konusunda son derece hassas olduklarını belirten Oktay Daştan, firma sahibi Süleyman Daştan’ın bakımsız bir makinanın yerinden dahi oynatılmasına izin vermeyeceğini özellikle vurguluyor. Sulu bir ortamda ve küçük tanecikli silis kumu ile çalışıldığı için makinaların bağlantı noktalarının çok iyi bir şekilde yağlanması gerekiyor. Aksi halde kum tanelerinin çizmesiyle parçalar üzerinde oluşan kılcal kanallardan yabancı maddelerin sisteme girerek önemli zararlar vermesi kaçınılmaz olabiliyor. Çok sayıda marka arasından en iyisi olduğuna inanarak Groeneveld’i seçtiklerini söyleyen Oktay Daştan,
“Bu sistemden önce yağcımız makinalarımızı, günde 3-4 defa yağlıyor ve her yağlama esnasında makinalar en az yarım saat durmak zorunda kalıyordu. Şimdi artık makina başında bir yağcıya ihtiyacımız kalmadı ve makinalarımız da durmadan çalışabiliyor. Günlük 3-4 litreye yakın gres yağı kullanıyorduk. Şimdi haftada 2 litre kullanıyoruz. Önceden makine başına haftada yaklaşık 130-150 TL olan gres yağı maliyetimiz şimdi haftada 10 TL’ye düştü. Ayrıca ne kadar yağlanırsa yağlansın burçlardan ses gelirdi. Şimdi hiç ses gelmiyor. Bu da her noktanın iyi bir şekilde yağlandığının en iyi göstergesidir. Ekskavatörümüz Temmuz, yükleyicimiz ise Eylül başından beri bu sistemle çalışıyor, şu ana kadar hiç problem yaşamadık” diyor.
Daştan Madencilik, bakım merkezine uzak bir mesafede çalışmakta olan ekskavatörde, bakım aralıklarının daha uzun olabilmesi için 8 litrelik büyük pompayı tercih etmiş. Ekskavatör Operatörü Bilal Daştan, eskiden günde 3 pompa gres yağı kullandıkları makinaya yeni sistemle birlikte 35-40 günde bir yağ koyduklarını belirtiyor. Makina durmadığı için vakit kaybı olmamasının sistemin en büyük avantajı olduğunu sözlerine ekliyor.
Şehmus Mungan, EP2 sınıfı normal gres kullanımı halinde bu sistem ile sadece gres maliyeti açısından makina başına ayda 500 TL’lik tasarruf sağlandığını, Daştan Madencilik gibi özel katkılı gres kullanan firmalarda ise bu farkın yüzde 50 daha fazla olacağını belirtiyor ve ekliyor,
“Makina dururken elle yağlama yapıldığında, makina statik olarak çöktüğü için gres hep en kolay yollardan geçerek bazı noktaların eksik yağlanmasına ve böylece bir süre sonra kılcal aşınmalar yaşanmasına sebep olabiliyor. Küçük aşınmalar ise ileride daha büyük aşınmalara sebep olabiliyor. Bizim sistemimizde ise makina çalışırken yağlama yapıldığı için yağ homojen bir şekilde tüm sisteme yayılarak, yatak yüzeyinde ince bir film tabakası oluşturuyor. Hatta bu konuda yurtdışında Caterpillar’ın yaptığı araştırmalar var. 15 bin saat çalışan bir makinada pim ve burçların orijinal toleranslarında kaldığını tespit ettikten sonra bazı modellerinde bizim sistemimizi tavsiye etmeye başladılar.
Bu sistem ile birlikte gerekli noktaların yağlanıp yağlanmadığı konusunda kafalarda oluşabilecek soru işaretleri de ortadan kaldırılmış oluyor. Sistem üzerinde bunu kontrol eden elektronik bir yapı bulunuyor. Yağlamada bir problem oluşması halinde bunu diagnostik olarak takip edebiliyoruz. Öbür türlü yağcılar gözlerinin önünde yağ bastıkları burcun yeterli şekilde yağlanıp yağlanmadığından emin olamıyorlar.”
Gresi bozan iki şeyin hava ve nem olduğunu belirten Şehmus Mungan, Groeneveld Otomatik Yağlama Sistemlerinin pompa ünitesinin tamamen kapalı olduğunu ve yaylı bir sıyırıcı plaka ile vakumlu olan sistemin tamamen su geçirmez bir yapıya sahip olduğunu vurguluyor.
Yağ bittikçe plaka aşağıya doğru kayarak haznenin dışarıdan net olarak görülmesini sağlıyor. Ayrıca kabin içerisinde de seviye ikaz göstergesi bulunuyor. Basma sıklığı ise kabin içerisindeki anahtar üzerinden yapılıyor. Sistem 15, 30 ve 45 dakika aralıklarla 3 değişik sıklıkta çalışabiliyor. Normal koşullarda 45 dakikada bir yağ basmak yeterli olurken, yağmurlu havalarda veya ağır yüklerde çalışıldığı zaman 30 veya 15 dakika aralıklar seçilebiliyor.
Sisteme tek noktadan gres doldurulabiliyor. Sistemde bulunan filtre, dolum esnasında en ufak toz zerresinin dahi girmesini engelliyor.
Bu tarz otomatik sistemlerde ilk akla gelen konuların başında güvenlik geliyor. Her noktaya yağ ulaştığından emin olmak gerekiyor. Sistemde bu soru işaretini gidermek için bir test düğmesi bulunuyor. Bu düğmeye bir kere basınca tüm noktalara ayarlanan miktarda yağ gönderiliyor. 10 saniyeden fazla basılması halinde sürekli yağlamaya geçiliyor. Bu da sistemin her noktasına yağ ulaştığını kontrol etmek için ayrı bir fırsat sağlıyor.
Makinaların büyüklüğüne göre 3, 4 veya 8 litrelik pompa kullanılabiliyor. Orta sınıf bir makinada 4 litrelik pompa yeterli oluyor. Yağ çift hat üzerinden dağıtım bloklarına gönderiliyor.
Bir yükleyicideki yağlama noktası sayısı 23 ile 27 arasında değişiyor. Bunun 10 tanesinin ise sürekli yağlanması gerekiyor. Ekskavatörde bu sayı 18 ile 22 arasında değişiyor. Ekskavatörlerde ön kovanın sürekli yağlanması gerekiyor. Kule dönüşün haftada bir az miktarda yağlanması isteniyor. Fazla yağlanırsa keçeyi bozabiliyor. Sistem her seferinde buraya 0,025 cc yağ gönderirken, ön kovaya 4 cc yollayabiliyor. Her çevrimde yağ gidiyor ama minimal oranda gidiyor. Şehmus Mungan, kendi sistemlerinde bu dozajlama noktalarının kolayca değiştirilebildiğini, başka sistemlerde ise bunun çok zor olduğunu söylüyor. Ekskavatörlerde ön kovadaki kritik dört noktayı yağlamak için kendi özel çözümleri olduğunu sözlerine ekliyor.
Diğer önemli bir konu da makina üzerindeki dağıtım noktalarının sıcaklık veya fiziksel darbe gibi dış etkenlerden zarar görmemesidir. Şehmus Mungan bu konuda,
“Bizim sistemlerimiz iş makinalarına göre tasarlanmıştır. -20°C derecede hatta sentetik gres kullanıldığı takdirde -40°C derecede dahi çalışıyor. Başkalarında 0 derecede bile daha az yağ gidebiliyor. Montaj konusunda makina üreticileriyle birlikte çalışıyoruz. Örneğin Türkiye’de Hidromek’ten Ekskavatör Proje Müdürü Muharrem Yazıcı bey ile birlikte ideal bir montaj için çalışıyoruz. Global olarak işbirliğimiz olan Volvo ve Caterpillar makinaları üzerinde hatlarımız için ön hazırlıklar bulunuyor. Sistemimizin montajı diğer makinalarda bir gün sürerken, bu makinalarda yarım gün içerisinde tamamlanıyor” diyor.
Bu sistemlerin ortalama ömrünün, doğru montaj ve doğru kullanım ile 60 bin çevirim veya 10 yılı aştığı belirtiliyor.
Mundes Makina’nın İstanbul’daki ofisinde bir araya geldiğimiz Groeneveld Yol Dışı Uygulamalar Satış Direktörü Thierry Schuermans; Caterpillar, Komatsu ve Volvo gibi üretici firmalarla teknik olarak işbirliği içerisinde olduklarını ve ürünlerinin hem bu firmalardan, hem de bayileri aracılığıyla aynı koşullarda temin edilebildiğini belirtiyor.
Otomatik yağlama kavramının Türkiye’de henüz tam olarak bilinmediğini ifade eden Schuermans, Toplam İşletme Maliyeti Hesabı ( Total Cost of Ownership - TCO ) konusuna hassas yaklaşan büyük filo sahiplerinin bu sistemleri kullanmakta öncülük ettiğini belirtiyor.
Groeneveld, dünyanın en büyük makina müşterileri ile üreticilerini bir araya getiren ve her yıl eylül ayında Brüksel’de düzenlenen CEWEF ( The Construction Equipment World Economic Forum ) isimli forumun ana sponsorluğunu üstleniyor. Forum kapsamında; etkin filo yönetimi, tasarruf ve güvenlik konularındaki yeni uygulamalar hakkında çeşitli sunumlar gerçekleştiriliyor.
Thierry Schuermans, Groeneveld tarafından sağlanan Twin Otomatik Yağlama Sistemlerinin geleneksel ürünlere kıyasla teknik avantajlarını 6 ana başlık altında topluyor:
1. Twin sistemleri -40°C / + 70°C derece gibi geniş bir sıcaklık aralığında özelliğini kaybetmeden çalışabilir. Diğer sistemler sıfır derecede bile zorlanabiliyor.
2. Twin sistemleri düşük basınç ile çalışır. Bizdeki basınç ortalama 100 bar iken, diğer sistemlerde 300 - 400 bar arasında değişiyor. Yüksek basınç, gresi oluşturan yağ ile sabun’un birbirinden ayrışmasına sebep olur. Sert bir malzeme olan sabun ise sistemde tıkanmalara sebep olabiliyor.
3. Twin sistemi paralel olarak çalışmaktadır. Dolayısıyla bir noktada tıkanma meydana gelse dahi diğer noktalar yağlanmaya devam eder. Seri sistemlerde bir nokta tıkanınca tüm sistem iptal oluyor.
4. Twin sisteminde dozajlama hacimsel esaslıdır. Yani koşullar ne olursa olsun, bir noktaya hep aynı miktarda yağ gönderilir. Diğer sistemlerde sıcaklığa bağlı olarak miktar değişebiliyor. (-40°C / + 70°C)
5. Twin sistemleri modülerdir. Ekskavatörünüzün kovasını söküp başka bir ataşman takacağınız zaman yağlama noktalarını kolayca değiştirebilir, yenilerini ekleyebilir veya çıkarabilirsiniz. Diğer sistemlerde bu durumda bir uzman tarafından sistemin tamamen yeniden ayarlanması gerekir. Kendiniz yapamazsınız.
6. Twin sisteminde hafıza bilgi bankası vardır. Örneğin, sistem uyardığı halde sisteme yağ eklenmediği takdirde bu durum bilgi bankasında saklanacaktır.
Thierry Schuermans, Mundes Makina gibi altyapısı güçlü, güvenilir ve çalışkan bir ortakla çalışmaktan son derece memnun oldukları sözlerine ekledi.